Onbekende Brugse held redde Sint-Godelieveabdij van brandstichting in 1918
Jouw contactpersoon
Kristof Lataire
Onderzoekster met een passie voor het erfgoed van de abdij, Françoise Verfaillie, vond niet alleen de documenten terug waarin die redding wordt beschreven, maar speurde ook de familie op van Jules D’Hoore. Op 27 mei worden zijn nazaten uitgenodigd in de abdij om kennis te maken met de archiefstukken. De ontdekking toont het belang van archiefonderzoek om erfgoed via verhalen betekenis te geven aan de bewoners van vandaag.
Een opmerkelijke ontdekking in de archieven van de Sint-Godelieveabdij in Brugge werpt nieuw licht op de geschiedenis van de stad tijdens de Eerste Wereldoorlog. Onderzoekster Françoise Verfaillie vond documenten waaruit blijkt dat de wegtrekkende Duitse troepen in 1918 van plan waren de abdij in brand te steken, maar dat een zekere Jules D’Hoore dat plan wist te verijdelen. Volgens de archiefstukken hadden de Duitsers de kerk volgestapeld met strobalen. Toen een soldaat het vuur wilde aansteken, greep Jules D’Hoore in en overtuigde hij de soldaat om het klooster niet in lichterlaaie te zetten. Zonder zijn tussenkomst zou het verhaal van de abdij er helemaal anders hebben uitgezien. De zusters noteerden later zelfs dat er zoveel stro was achtergebleven, dat ze het nog 10 jaar lang konden gebruiken om hun stoven aan te maken.
Op zoek naar de erfgenamen van de oorlogsheld
De ontdekking is des te opmerkelijker omdat het verhaal volledig was vergeten. Niet alleen de familie van Jules D’Hoore wist van niets, ook binnen het klooster was de herinnering verdwenen. Zelfs de huidige abdis had geen kennis van deze gebeurtenis. Waarom het verhaal zo lang in de schaduw bleef, is niet met zekerheid te zeggen. Mogelijk heeft Jules D’Hoore er zelf nooit over gesproken en is ook binnen de kloostergemeenschap de herinnering vervaagd.
Na de opmerkelijke vondst in het archief ging Françoise Verfaillie op zoek naar de erfgenamen van Jules D’Hoore. Die zoektocht leidde naar één nog levende kleindochter, Marie D’Hoore, vandaag 103 jaar oud, en naar 28 achterkleinkinderen. Op 27 mei wordt de familie uitgenodigd in de abdij om de documenten te zien waarin de heldendaad van hun voorvader beschreven staat.
Françoise Verfaillie, onderzoekster:
Ik kon mijn ogen niet geloven toen ik het archiefstuk terugvond. In amper een paar regels wordt beschreven hoe de abdij op een haar na aan de vernieling is ontsnapt, dankzij de overredingskracht van Jules D'Hoore. Het feit dat zijn familie de archiefstukken komt bekijken, maakt de cirkel rond, want een vergeten verleden komt opnieuw tot leven.
Kristof Lateire, projectleider herwaardering Sint-Godelieveabdij:
Religieus erfgoed is meer dan een gebouw alleen. Er zijn ook de vele verhalen die uit de stenen spreken, en tot leven komen via grondig archiefonderzoek. Dergelijke research is cruciaal als je erfgoed een toekomst wilt geven. Want je bewaart niet alleen wat er sinds gisteren stond, je geeft het ook betekenis voor de mensen van vandaag en morgen.
Een nieuwe stap in de missie van Reizen naar Morgen
De archiefvondst is meer dan een historische voetnoot. Ze maakt tastbaar dat erfgoed niet alleen bestaat uit gebouwen, objecten en muren, maar ook uit verhalen en de menselijke daden die daarin verborgen liggen.
Dat maakt deze ontdekking ook relevant in het licht van Reizen naar Morgen, de visie van Toerisme Vlaanderen op een toerisme dat bijdraagt aan sterkere plekken en gemeenschappen. Het archiefonderzoek in de Sint-Godelieveabdij heeft niet alleen als doel om te bewaren, maar ook om te verbinden en betekenis te geven. De verhalen creëren betrokkenheid van bewoners bij hun eigen geschiedenis en bij de plek waar die geschiedenis zich heeft afgespeeld.
Ook voor Brugge betekent dit een nieuw hoofdstuk in zijn geschiedenis. De Eerste Wereldoorlog sloeg diepe wonden in de stad. Vandaag, in een wereld waarin geweld en vernieling dichtbij lijken, helpt archiefonderzoek nog steeds om lessen uit het verleden niet te verliezen. Het maakt duidelijk waarom het belangrijk blijft om niet alleen gebouwen te bewaren, maar ook de verhalen van moed, ingrijpen en menselijkheid die ermee verbonden zijn.
Deze ontdekking illustreert prachtig onze missie van Reizen naar Morgen. De plek waar het erfgoed zich bevindt is geen geïsoleerd eiland, maar staat in interactie met bewoners, bezoekers en ondernemers. Door vergeten verhalen over moed en vooral menselijkheid (opnieuw) te vertellen, versterken we deze cruciale interactie.
Leen Gysen
Administrateur-generaal Toerisme Vlaanderen