Vlaanderen Erfgoedbeleving

Man met kleinkinderen kijken naar een schilderij.

Jouw contactpersoon

Ben De Vriendt

Thema Expert Erfgoed

Vlaanderen staat vol erfgoedschatten die mensen verbinden en plekken laten floreren. Ze maken bewoners trots, inspireren ondernemers om nieuwe belevingen te creëren en verrijken de ervaring voor elke bezoeker.

Met 4 sterke verhaallijnen tonen we hoe rijk en divers ons erfgoed is. Elke verhaallijn belicht een ander facet. Samen maken ze duidelijk hoe plekken, mensen en verhalen elkaar versterken en hoe we die culturele rijkdom nog beter kunnen uitdragen.

Snel naar

Vlaamse Meesters

Vlaamse Meesters zijn kunstenaars die de geschiedenis van Vlaanderen mee kleur gaven. Rubens, Bruegel en Van Eyck zijn zonder twijfel de bekendste namen, maar ook minder bekende kunstenaars laten tot op de dag van vandaag een blijvende indruk na. Hun werk, hun leven en de plekken waar ze actief waren vertellen het verhaal van onze regio. Van kunststeden tot kleine dorpen: overal vind je sporen van onze Vlaamse Meesters terug.

Hoe het Vlaamse Meesters-verhaal vorm kreeg

In de voorbije legislatuur bouwde Toerisme Vlaanderen samen met verschillende partners aan een sterk Vlaamse Meesters-programma. We verbeterden de bezoekersbeleving in verschillende musea, lanceerden opvallende evenementen en zagen de reputatie van onze Meesters groeien: nationaal én internationaal.

Nieuwe hoofdstukken in het verhaal

Het verhaal bleef zich schrijven. We trokken het begrip Vlaamse Meesters open en en voegden stap voor stap nieuwe kunstenaars, tijdsperiodes en kunstvormen toe. Verschillende projecten gaven het programma een boost:

In 2022 vierde Antwerpen de feestelijke heropening van het KMSKA.
Het Rubenshuis en het Rubenskasteel kregen een vernieuwde beleving.
Leuven zette in 2023 een opvallende Bouts-tentoonstelling neer.
Oostende en Antwerpen stonden in 2024 helemaal in het teken van Ensor.

westtoer

Vlaamse Meesters op hun Plek

Veel Vlaamse Meesters creëerden hun werk voor één specifieke locatie: een kerk, een klooster, een stadhuis, een kasteel…

Doorheen de eeuwen verhuisden heel wat meesterwerken naar musea wereldwijd, maar op tal van plekken in Vlaanderen kan je ze nog altijd bewonderen op hun oorspronkelijke locatie.

In kunststeden én in kleinere dorpen vind je zo schilderijen, beelden en retabels die al eeuwenlang in hun oorspronkelijke context schitteren. Om deze plekken opnieuw in de kijker te zetten, lanceerde Toerisme Vlaanderen het project en de website Vlaamse Meesters op hun plek.

9 meestertochten

In het Focusjaar Vlaamse Meesters op hun Plek 2025 lanceerden we 9 Meestertochten. Ze verbinden plekken met Vlaamse Meesters tot inspirerende routes.

Elke Meestertocht nodigt bezoekers uit om stap voor stap het verhaal van de Meesters te volgen, met ruimte voor verrassende stops, mooie omwegen en een lekkere hap onderweg. De routes zijn digitaal beschikbaar, downloadbaar én als fysieke kaart op te halen in toeristische centra en op de locaties zelf.

Meer informatie over de meestertochten

Kastelen en tuinen

Tegen 2030 willen we een toeristisch netwerk uitbouwen van kasteelsites en tuinen verspreid over Vlaanderen. Plekken met internationale uitstraling én lokale verankering. Plekken waar bezoekers betekenisvolle ervaringen opdoen, en waar plekhouders, bewoners en ondernemers samen kunnen groeien.

Om dat waar te maken zoeken we bewust naar kruisbestuivingen met andere thema’s en verhaallijnen zoals natuur, fietsen, Vlaamse Meesters en gastronomie. Zo wordt elke kasteelsite deel van een groter geheel. En altijd met respect voor de ziel van de plek: dat unieke karakter dat een beleving geloofwaardig en onvergetelijk maakt.

Panoramisch beeld van het Kasteel Poeke.

Pilootprojecten in uitvoering

Via pilootprojecten geven we verschillende kasteelsites een nieuwe toekomst. Stap voor stap groeien ze uit tot inspirerende voorbeelden van hoe we ons erfgoed kunnen herbestemmen en herwaarderen.

Kasteel Poeke_8-10-22_EngelseTuin_aangepast_3

Kasteel van Poeke

Het kasteel van Poeke in Aalter maakt sinds juli 2020 deel uit van het netwerk van kastelen en tuinen. De overname zal niet enkel de gemeente Aalter en potentiële bezoekers maar ook de lokale gemeenschap ten goede komen. Op de planning staan namelijk de renovatie van het kasteel en de verdere uitbouw van het kasteeldomein en het historische gebouw.

Lees meer over het kasteel van Poeke

Kasteel van Leut

Ook het kasteeldomein Vilain XIIII in Leut vervoegde in 2021 het netwerk. Een lokale trots die erfgoed, natuur en toerisme verenigt. Zo zal niet enkel het kasteel, maar ook het omringende landschap de nodige aandacht krijgen, onder het mom van ‘rewilding’ of het terugbrengen van het groene karakter van de streek.

Lees meer over het kasteel van Leut

Eerdere pilootprojecten

Frans Van Esch

Rubenskasteel

Het Rubenskasteel in Elewijt draagt een duizendjarige geschiedenis met zich mee. Dit statige domein vond zijn naam en grandeur als buitenverblijf van Peter Paul Rubens. De Vlaamse Meester bracht er de laatste jaren van zijn leven door.

Van 2019 tot 2024 voerde Toerisme Vlaanderen een participatief en co-creatief onderzoek, op zoek naar een rijke toekomst voor dit prachtige erfgoed. We namen de tijd om de ziel van deze plek te doorgronden, de historische en maatschappelijke troeven te leren kennen, een helder beeld te krijgen van de nodige restauratiewerken én te luisteren naar de plannen, dromen en ideeën van alle betrokkenen. Vandaag zet het agentschap Onroerend Erfgoed en in uitvoering Herita dit traject verder

Meer weten over het Rubenskasteel Bekijk de video over het Rubenskasteel

VRT PodWalk

Graag meer weten over Rubens tijd in zijn kasteel? Ontdekken welke plekken in de omgeving van Elewijt hun stempel drukte op zijn schilderijen? Ga dan zeker eens op stap met VRT PodWalks.

Naar de VRT PodWalk

Brabantse kastelen

Brabantse kastelen - een project van Interreg Vlaanderen-Nederland - heeft als doelstelling om het erfgoedtoerisme in de regio te versterken en op te waarderen. Het project wil 3 kasteelsites ontwikkelen en ontsluiten:

het kasteel Hof Ter Laken in Booischot
Oud Herlaer in Sint-Michielsgestel
het kasteel van Huizingen in Beersel

Vervolgens wil het deze sites inbedden in een grensoverschrijdend netwerk van Brabantse kasteeldomeinen en landgoederen voor kennisuitwisseling en de versterking van het toeristisch-recreatieve aanbod. En ten slotte wil het dit aanbod promoten via o.a. een podcast. Er wordt in de publiekscommunicatie ook aandacht besteed aan diversiteit en inclusie van kansengroepen.

Meer over het Interregproject Brabantse Kastelen

Interreg Vlaanderen-Nederland Brabantse kastelen

Religieus erfgoed

We werken mee aan een kwaliteitsvolle bezoekersbeleving van religieus erfgoed. Daarbij vertrekken we bewust vanuit de verwachtingen en noden van (internationale) bezoekers. Wat zoeken ze? Wat raakt hen? En hoe maken we hun bezoek betekenisvol?

Binnen de werking van Toerisme Vlaanderen doen we dat op verschillende manieren.

Enerzijds via themaverbindende projecten, zoals Vlaamse Meesters op hun plek, bierbeleving en de icoonfietsroutes. Zo plaatsen we religieus erfgoed in een breder verhaal dat bezoekers beter begrijpen en intenser beleven.

Daarnaast zetten we gericht in op kwaliteit in de bezoekersbeleving van religieuze plekken in Vlaanderen. Denk aan trajecten voor gidsen en initiatieven rond gastvrijheid.

Pilootproject: Sint-Godelieveabdij in Brugge

Hoe geef je religieus erfgoed een toekomst?

Heel concreet onderzoeken we dat in de Sint-Godelieveabdij in Brugge. Deze unieke site is een pilootproject voor de herbestemming en ontsluiting van religieus erfgoed volgens de principes van Reizen naar Morgen. We willen nagaan hoe je een plek met een rijke geschiedenis nieuw leven kunt geven op een duurzame, respectvolle en toekomstgerichte manier.

Dit project moet niet alleen inspireren, maar ons ook helpen om een gedragen herbestemmingsmodel te ontwikkelen. Een model dat erfgoedeigenaars, ondernemers en beleidsmakers richting geeft en waar ze zelf mee aan de slag kunnen.

Co-creatie staat daarbij centraal. Samen met lokale partners én de Bruggelingen bouwen we stap voor stap aan een plek die opnieuw betekenis krijgt: voor de plek, voor bewoners en voor bezoekers.

Lees meer over de Sint-Godelieveabdij

Thomas De Boever

Evaluatierapport (deel 1)

Dit eerste rapport neemt je mee achter de schermen van het pilootproject 'De Tuin van Heden' in de Sint-Godelieveabdij in Brugge.

Je ontdekt:

hoe het potentieel van de plek werd onderzocht
hoe cocreatie tot een gedragen toekomstplan heeft geleid

Bekijk het evaluatierapport

Betrokken bij erfgoed in transitie

Toerisme Vlaanderen blijft actief betrokken bij religieus erfgoed in transitie. We zetten mee onze schouders onder trajecten die vandaag richting geven aan morgen.

Zo zijn we nauw betrokken bij het toekomstproject van de Abdijsite Herkenrode. Als eigenaar van de site en partner in de stuurgroep werken we samen met Herita en Stad Hasselt aan een kwaliteitsvolle toeristische ontsluiting en beleving.

Daarnaast nemen we tot 2028 de trekkersrol op in de zoektocht naar een duurzame invulling voor de kloostersite Minderbroeders Kapucijnen. Ook in dit traject willen we tonen wat de mogelijkheden zijn van religieus erfgoed, inspireren en aanzetten tot actie met oog op andere religieuze plekken in Vlaanderen.

De Groote Oorlog

We positioneren Flanders Fields (de Westhoek), en bij uitbreiding Vlaanderen, als dé regio in Europa waar bezoekers het verhaal van de Eerste Wereldoorlog kunnen beleven als een fascinerende geschiedenis met een universeel menselijke boodschap van vrede.

In 2027-2028 zullen een aantal kleine en grote herdenkingsmonumenten in de Westhoek 100 jaar oud zijn en dus kijken we, na het themajaar ‘Landscapes’ in 2023-2024, opnieuw uit naar een nieuw themajaar rond ‘Monuments & Moments’.

Lees meer over Monuments & Moments

100 jaar Groote Oorlog

Van 2014 tot 2018 herdachten we 100 jaar Groote Oorlog. 4 jaar lang stond Vlaanderen internationaal in de schijnwerpers als de regio bij uitstek om de Eerste Wereldoorlog te herdenken. Maar ook na 2018 blijven vele mensen in Vlaanderen die de herdenking voeden hun engagement verderzetten. De herdenking stopt niet. Het is "never the last post".

Lees meer over 100 jaar Groote Oorlog

Tyne Cot Cemetery_UNESCO WO1_Westtoer © 2024 Jan D’Hondt Ateljé D (3)

Ook interessant

Vlaanderen Natuurlijk

Vlaanderen Fietsland

Culinair Vlaanderen

Congressen en events