Nieuw WO I-themajaar ‘MONUMENTS & MOMENTS’ in de Westhoek
Jouw contactpersoon
Internationaal herdenkingstoerisme
De Westhoek is één van de belangrijkste internationale bestemmingen voor het WO I - herdenkingstoerisme. In 2025 ontving de regio meer dan 363.800 herdenkingsbezoekers. Dit aantal steeg licht t.o.v. 2024. De helft zijn afkomstig uit het buitenland. Het grootste aantal buitenlandse bezoekers, 28%, komen uit het Verenigd Koninkrijk. Deze cijfers bevestigen de wereldwijde aantrekkingskracht van de musea, de UNESCO-erkende begraafplaatsen en WO I-sites in de streek.
Vlaanderen onderscheidt zich op internationaal vlak met haar herdenkingstoerisme. Met MONUMENTS & MOMENTS zetten we de moed en de dappere strijd van onze voorouders voor vrede extra in de verf. In tijden van nieuwe wereldconflicten is het enorm belangrijk dat we daar extra aandacht aan besteden. En dat we deze plaatsen en verhalen ook in de toekomst bewaren. Daar trekken we dit jaar extra budget voor uit. Door te blijven investeren in deze historische plekken, houden we de verhalen levend voor toekomstige generaties en blijven we Vlaanderen op de internationale kaart zetten.
Hans Bonte
Vlaams minister van Toerisme
Westtoer en Toerisme Vlaanderen bouwen met het themajaar MONUMENTS & MOMENTS voort op hun jarenlange samenwerking om het herdenkingstoerisme internationaal te versterken. Samen trekken ze voor het nieuwe themajaar 1,15 miljoen euro uit. Na de themajaren Feniks (2020–2021) en Landscapes (2023–2024) zetten de partners verder in op een stevig inhoudelijk verhaal dat wordt gedragen door de steden en gemeentes, musea, WO I-sites en verenigingen in de Westhoek.
Duurzaam investeren
Het landschap van de Westhoek is onlosmakelijk verbonden met de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog: een regio waar honderden monumenten en verhalen zichtbaar aanwezig zijn. In het nieuwe strategische beleidsplan voor de Westhoek wordt de verhaallijn ‘De Groote Oorlog’ als een speerpunt voor de komende jaren verder uitgezet.
Met het themajaar MONUMENTS & MOMENTS en een brede investering in WO I-infrastructuurprojecten de komende jaren bevestigen de Provincie West-Vlaanderen en Toerisme Vlaanderen hun keuze voor duurzaam toerisme: kwaliteitsvol, respectvol, gedragen door lokale partners én met aandacht voor de draagkracht van de streek.
Jurgen Vanlerberghe, West-Vlaams gedeputeerde voor toerisme en voorzitter van Westtoer.
Samen met Toerisme Vlaanderen investeren we intensief in zowel infrastructuur als inhoudelijke vernieuwing. Met een totaalpakket van 8 miljoen euro voor WO I‑sites en musea, en bijkomende middelen voor MONUMENTS & MOMENTS, tonen we onze blijvende inzet voor kwaliteitsvol herdenkingstoerisme met internationale uitstraling.
Onder meer de grondige renovatie van het In Flanders Fields Museum en de actualisering van bestaande WO I‑sites en musea staan gepland. Dankzij deze grootschalige infrastructuurinvestering wordt de internationale uitstraling van de regio versterkt en krijgt het themajaar een stevige structurele basis voor de toekomst. De lijst van projecten, naast de toegekende 4 miljoen euro voor het In Flanders Fields Museum, waarvoor infrastructurele subsidies worden toegekend, wordt eind 2026 bekendgemaakt.
Kalender MONUMENTS & MOMENTS
Het themajaar MONUMENTS & MOMENTS vertrekt vanuit de symbolische jaren 1927–1928, waarin talrijke monumenten in de Westhoek officieel werden ingehuldigd. Maar tegelijk reikt het verder dan enkel de historische invalshoek: het plaatst meer dan 100 jaar herdenken, de momenten, in een hedendaags kader en nodigt bewoners en bezoekers uit om te reflecteren over oorlog, verlies, vrede en herinnering vandaag. Herdenken gebeurt er niet alleen via grote iconische sites, maar ook via kleine, vaak vergeten monumenten die de meerstemmige geschiedenis van de regio tastbaar maken.
Het themajaar bundelt symbolische momenten, waaronder:
- 100 jaar Tyne Cot Memorial (19 juni 2027)
- 100 jaar Menenpoort (24 juli 2027)
- 100ste IJzerbedevaart (5 juli 2027)
- 100 jaar Last Post (2 juli 2028)
- 90 jaar Albert I‑monument (24 juli 2028)
- 100 jaar Dodengang (2 oktober 2027)
- 109 en 110 jaar Wapenstilstand (2027 en 2028)
Deze historische mijlpalen vormen de rode draad doorheen het themajaar en worden met nieuwe expo’s en evenementen, plechtigheden en participatieve acties aangevuld tot een goedgevulde kalender.
5 projecten en een Westhoekbreed participatief traject
Binnen de brede projectoproep van MONUMENTS & MOMENTS werden 5 projecten geselecteerd die naast de historische mijlpalen het themajaar vormgeven:
| Project | Looptijd | Toelichting |
|---|---|---|
| In Flanders Fields Museum – Monuments & Moments (werktitel) | 18/06/2027 – 02/07/2028 | Instaptentoonstelling met een overzicht van 100 jaar herdenken in de ruime Westhoek. |
| Diksmuide – Memorabel IJzerfront | Eind juni 2027 – 11/11/2028 | Een drieluik over de ‘monumentenstrijd’ tussen verschillende herdenkingsculturen, met expo’s, beleving en routes. (Stad Diksmuide, Museum aan de IJzer, Dodengang) |
| Hooge Crater Museum – Bells of Remembrance | Eind 2027 – 11/11/2028 | De heropleving van de historische klokken van de kapel van ‘t Hooge als dagelijks ritueel van herinnering. |
| Nieuwpoort/Westfront – The Weight of Memory | 24/03/2028 – 07/01/2029 | Internationale beeldende kunstexpo rond het omgaan met oorlogssporen en herinnering vandaag, gekoppeld aan 90 jaar Albert I-monument. |
| Last Post Association – Celebrating 100 years of Remembrance (werktitel) | Herdenkingsweekend 30/06/2028 – 02/07/2028 | Een uniek moment om 100 jaar dagelijkse herdenking onder de Menenpoort te markeren. |
Het themajaar wordt verder gedragen door een Westhoekbreed participatief project, gecoördineerd door Westtoer en ontwikkeld samen met Toerisme Vlaanderen, het WOI-partnernetwerk en jongeren uit de regio. Speciaal ontworpen visuele ijkpunten verbinden bekende en minder bekende momenten uit de volledige regio met elkaar. Bewoners en bezoekers worden uitgenodigd om actief deel te nemen aan kleine rituelen en lokale evenementen gekoppeld aan deze ijkpunten en monumenten. Deze komen aan het einde van het themajaar samen in een sprekende apotheose.