Opening nieuw museum MAP-Mercator
Jouw contactpersoon
Sam Versele
In Sint-Niklaas, op een steenworp van Mercators historische wortels, opent een museum dat cartografie uit het stof van de vitrinekast tilt en omvormt tot een gedeelde, zintuiglijke ervaring. MAP – Mercator is het eerste museum in België dat zich volledig toelegt op cartografie, en het doet dat met ambitie. Het koppelt de kracht van zeldzame topstukken – de iconische hemel- en aardglobe van Gerard Mercator, de Lafreri-atlas, en de uitzonderlijke collectie Neutelings – aan hedendaagse technologieën die bezoekers letterlijk de kaart intrekken.
Een museum dat activeert
In MAP – Mercator wordt de bezoeker geen toeschouwer, maar een deelnemer. Al bij de eerste stappen vloeien kaarten over muren, lichten patronen op en dwarrelen figuren uit eeuwenoude atlassen de ruimte in. De scenografie zet telkens in op een dubbele beweging: eerst verwonderen, dan verdiepen. Een immersief belevingselement opent elke zone, waarna objectgerichte presentaties nuance en inzicht aanreiken.
Die formule werkt: je stapt niet alleen in Mercators halve globe, maar ook in de denkwereld van een wetenschap die tegelijk artistiek, economisch, politiek en persoonlijk is. Je zweeft in een 4D-ballonvaart van de Grote Markt van Sint-Niklaas naar Rupelmonde, de geboorteplaats van Gerard Mercator, en door naar de ruimte; je projecteert je eigen hoofd in verschillende kaartprojecties; je maakt met een iPad je eigen ‘levenskaart’, en neemt ze digitaal mee naar huis.
Het museum benadrukt daarbij een eenvoudige maar prikkelende stelling: elke kaart is een keuze. Het is een manier om wereldbeelden vorm te geven, grenzen te trekken, identiteiten te bevestigen of juist in vraag te stellen. MAP – Mercator toont hoe dat eeuwen geleden gold — van Mercators koperplaten tot de opkomst van lithografie — en vandaag misschien nog meer.
Een thematische reis door 4 kaartwerelden
MAP – Mercator kiest niet voor een chronologisch parcours, wel voor 4 thematische zones die telkens een ander facet van cartografie blootleggen.
- Kaartverhalen toont hoe elke kaart een verhaal draagt — beïnvloed door maker, doel en tijdsgeest.
- Kaartenbedrijf gunt een blik achter de schermen: kennis, vakmanschap en technologie tonen de kaart als ambacht én intellectueel product.
- Wereldbeelden onderzoekt hoe kaarten ons perspectief sturen.
- Kaarten voor iedereen toont hoe vandaag iedereen kaartenmaker is, van Google Maps tot geoloketten in stadsplanning.
Samen vormen ze een tocht die begint bij verwondering en eindigt bij een scherpere, kritische blik op hoe wij de wereld lezen.
Van wetenschapper tot Vlaamse Meester
De keuze om Mercator als centrale figuur te nemen, past binnen de nieuwe strategie om niet alleen kunstenaars, maar ook wetenschappers als Vlaamse Meesters te positioneren. Door Mercators intellectuele nalatenschap opnieuw te verankeren in zijn geografische bakermat, krijgt Vlaanderen een nieuwe culturele spil.
MAP – Mercator is een eerste mijlpaal van Project Mercator van Toerisme Vlaanderen, dat Mercator als pionier en intellectueel vakman in de kijker zet en zo het belang van kennis als grondstof voor Vlaanderen onderstreept. Het project wil een rode draad van nieuwsgierigheid uitrollen van Rupelmonde tot Sint-Niklaas, waar Mercators objecten en vakmanschap een hoofdrol spelen in het nieuwe belevingsmuseum rond kaarten. Het museum is zo een kruispunt van internationale academische kennis, lokale wortels én technologische innovatie.
Het vernieuwde Mercatormuseum is niet alleen goed voor ons Toerisme en voor Sint-Niklaas. Het is ook het eerste museum in Vlaanderen dat zich volledig richt op cartografie. Het is dus dé plek waar jong en oud moeten zijn om cartografie te beleven. Om op een interactieve en innovatieve manier de wereld te ontdekken. Zo kan je er samen met Mercator de wereld rondreizen. Een heuse beleving! Het is daarnaast ook een enorme boost voor de horeca in Sint-Niklaas die dankzij de heropening meer mensen op hun terrassen kunnen verwelkomen.
Melissa Depraetere
Vlaams minister van Toerisme
Samenwerkingen met onder meer de Koninklijke Bibliotheek van België (KBR), het Nationaal Geografisch Instituut (NGI), universiteiten in binnen- en buitenland, Terrascope VITO en technologiepartners als ExecuteXR versterken dit profiel. Het museum is tegelijk een kenniscentrum en een plek waar het publiek spelenderwijs nieuwe inzichten opdoet.
Feestelijke start: 3 weken vol kaarten, klanken en creativiteit
De opening op 13 december 2025 is veel meer dan een officiële start. 3 weken lang bruist de hele site van expo’s, workshops, nocturnes, performances, zoektochten voor kinderen, planetariumvoorstellingen en randanimatie, van muziek uit Mercators tijd tot de doortocht van de Mercatorreus. Het festivalformat moet de drempel verlagen en tonen dat cartografie niet alleen razend interessant is, maar ook speels, veelzijdig en verrassend actueel.
Internationale allure
Met MAP - Mercator krijgt Sint-Niklaas een museum dat stevig wortelt in lokaal erfgoed, maar tegelijk internationale allure uitstraalt. Het is een plek voor gezinnen, scholen, toeristen, onderzoekers én toevallige passanten. Een museum dat nieuwsgierigheid beloont, verhalen verbindt en bezoekers uitnodigt om hun mentale wereldkaart te hertekenen.
In samenwerking met Toerisme Vlaanderen wil het museum ook internationale kennisgemeenschappen en congressen aantrekken en zo het intellectuele erfgoed en de expertise van Vlaanderen delen met de wereld.
Vanaf december 2025 bewijst MAP – Mercator dat cartografie een levende taal is, en dat we allemaal, bewust of onbewust, kaartenmakers zijn.
MAP – Mercator kwam tot stand in een gewaardeerde samenwerking met De Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas (KOKW) en De Jan Van Raemdonckstichting.
Praktische info
- Op donderdag 11 & vrijdag 12 december 2025 opent het museum voor genodigden. Vanaf zaterdag 13 december 2025 gaan de deuren open voor bezoekers.
- MAP – Mercator is tijdens het openingsfestival van 13 december 2025 tot 4 januari 2026 elke dag open van 10u tot 17u (gesloten op 24, 25, 31 december en 1 januari). Het museum is uitzonderlijk geopend tot 22u tijdens nocturnes op 13, 19, 20 en 21 december 2025. Vanaf 6 januari 2025 zijn de musea geopend van dinsdag tot zondag van 10u – 17u.
- Tijdens het openingsfestival is een museumbezoek betalend. De activiteiten errond zijn gratis en voor iedereen vrij toegankelijk. Voor een museumbezoek raden we wel aan om op voorhand te reserveren. Inwoners van de stad Sint-Niklaas op vertoon van hun identiteitskaart het museum gratis bezoeken
- Alle informatie en tarieven over MAP – Mercator vind je via www.mercatorleeft.be