Ecologische duurzaamheid: energie

Slim omgaan met energie verlaagt je factuur, verkleint je CO₂-voetafdruk en maakt je logies klaar voor de toekomst. Ontdek wat je vandaag al kan doen, van eenvoudige ingrepen tot grotere investeringen.
Modern logies met zonnepanelen op het dak
Je hoeft niet altijd groot te beginnen. Kleine maatregelen zoals ledverlichting of een slimme thermostaat verdienen zich snel terug. Met grotere ingrepen zoals isolatie, een warmtepomp of zonnepanelen zet je verdere stappen en maak je je gebouw klaar voor de Vlaamse renovatieverplichting richting 2030.

Drie pijlers maken het concreet. Energie-efficiëntie betekent zo veel mogelijk doen met zo weinig mogelijk energie, via isolatie, hoogrendementsbeglazing en energiezuinige verwarming, verlichting en ventilatie. Met een duurzamere energiemix kies je voor meer hernieuwbare energie en minder fossiele brandstoffen. Je CO₂-voetafdruk meten en opvolgen helpt je om je vooruitgang zichtbaar te maken, bijvoorbeeld met de gratis HCMI-calculator. Tegelijk hou je zo zicht op de energieprestaties van je gebouw en de geldende EPC- en labelverplichtingen.

Zo loont slim energiebeleid op verschillende vlakken: je factuur daalt, je logies blijft toekomstbestendig en ook de klimaatimpact van toerisme krimpt mee.

De keuze voor een groene energieleverancier kost je geen extra moeite, maar maakt wel een groot verschil.

[Naam], Vakantiewoning Limonadefabriek Flora

Een EPC A-label verdien je niet meteen terug. Het is een investering op lange termijn, maar wel eentje die je logies klaarstoomt voor de toekomst.

[Naam], B&B Het Verblijf

We beperken het gebruik van de sauna tot één uur per dag en alleen tussen zonsopgang en zonsondergang. Zo benutten we onze eigen zonne-energie optimaal.

[Naam], B&Biotoop

Waar sta je vandaag?

Doorloop onderstaande vragen om snel zicht te krijgen op je energiebeleid. Je krijgt onmiddellijk een score plus passende vervolgstappen onderaan.

Acties voor een slimmer energiebeheer

Concrete stappen om slimmer met energie om te gaan in je logies. Van energie besparen en efficiënter verbruiken tot hernieuwbare energie inzetten en je CO₂-voetafdruk opvolgen. Begin met de quick wins en bouw verder op naar grotere ingrepen.

Quick wins

Installeer ledverlichting

Vervang alle lampen door ledverlichting. Ledlampen verbruiken minder energie, vragen weinig onderhoud en zijn snel terugverdiend. Zo bespaar je meteen op je energiefactuur.

Plaats bewegingssensoren

Plaats bewegingssensoren in gangen, toiletten en gemeenschappelijke ruimtes. Zo brandt het licht alleen wanneer dat nodig is en vermijd je onnodig energieverbruik.

Beperk sluimerverbruik

Voorzie per kamer een alles-uit-knop en gebruik slimme stekkers of tijdschakelaars voor toestellen in stand-by. Zo beperk je sluimerverbruik, dat tot 10% van je totale verbruik kan oplopen.

Meet je CO2-voetafdruk

Breng je uitstoot in kaart met de gratis HCMI-calculator van de World Sustainable Hospitality Alliance. Zo weet je waar je staat en waar je kunt verbeteren. Voor Green Key-leden is dit verplicht.

Regel de temperatuur vanop afstand

Gebruik slimme thermostaten per kamer om te vermijden dat lege kamers worden verwarmd of gekoeld. Met een slimme bediening combineer je een lager energieverbruik met het comfort van je gasten.

Kies energiezuinige toestellen

Kies bij vervanging van huishoud- en keukentoestellen voor een zo energiezuinig mogelijk model. Vergelijk het energielabel en geef waar mogelijk de voorkeur aan de hoogste energieklasse.

Laat een EPC opmaken

Een EPC geeft een duidelijk beeld van de energieprestatie van je logies en bevat aanbevelingen om die te verbeteren. Vanaf 1 januari 2030 is het EPC kNR verplicht voor logies kleiner dan 500 m². Voor grotere logies geldt het EPC NR.

Stap over op groene stroom

Kies een leverancier die aantoonbaar hernieuwbare energie aanbiedt. Vergelijk leveranciers met de Stroomwijzer van Greenpeace en kies zo bewust voor een duurzamere energiemix.

Hou je energieverbruik maandelijks bij

Hou je meterstanden maandelijks bij in een eenvoudig dashboard of spreadsheet. Zo spoor je pieken en lekken sneller op, volg je je vooruitgang en heb je concrete cijfers om met gasten te delen.

Vertel over je groene stroom

Vermeld op je website welke groene-energieleverancier je kiest en waarom, bijvoorbeeld op basis van een onafhankelijke groencheck of ranking. Zo onderbouw je je keuze en inspireer je ook je gasten.

Grotere ingrepen

Ondersteuning

Toerisme Vlaanderen en haar partners bundelden de meest relevante tools, kennis- en inspiratieartikels, wetgeving en financiële mogelijkheden. Gefilterd op wat jij als uitbater nodig hebt.

Meetinstrumenten

HCMI-calculator

Naar de HCMI-calculator
Gratis tool om de CO₂-voetafdruk van je logies per bezette kamer te berekenen. Geschikt voor kleine en grote logies en levert extra punten op bij Green Key en Hotel Star Union.

Energievriendelijkehoreca.be

Ontdek deze online tool van Horeca Vlaanderen
Online tool van Horeca Vlaanderen die berekent hoeveel energie en kosten je kan besparen. Je krijgt quick wins, praktische tips en cijfers, specifiek afgestemd op horeca en logies.

Kennis & Inspiratie

Wetgeving

Financieel

Certificering

Praktijkvoorbeelden

Enkele begrippen uitgelegd

Termen die je tegenkomt als je aan de slag gaat met afval in je logies.

Energieprestatiecertificaat voor kleine niet-residentiële gebouweenheden tot 500 m². Sinds 2020 verplicht bij verkoop of verhuur en vanaf 2030 voor ieder gebouw. Het label loopt van A (zeer zuinig) tot F (zeer onzuinig) en bepaalt mee welke renovaties wanneer verplicht zijn.

Het stroomverbruik van toestellen die in stand-by staan zonder actief gebruikt te worden. In een logies kan dat 5 tot 10% van de elektriciteitsfactuur uitmaken. Een alles-uit-knop per kamer of stekkerblokken met schakelaar helpen om dit te vermijden.

Energieprestatie en Binnenklimaat: Vlaamse regelgeving met minimumeisen voor isolatie, ventilatie en energieverbruik bij nieuwbouw en ingrijpende energetische renovaties. Sinds 2023 gelden strengere eisen voor niet-residentiële gebouwen.

Ledlampen verbruiken tot 80% minder stroom dan halogeen- of gloeilampen en gaan veel langer mee, gemiddeld 15.000 tot 50.000 branduren. Daardoor zijn ze snel terugverdiend en een evidente quick win voor elk logies.

Thermostaat die de verwarming en koeling per kamer regelt op basis van bezetting en tijdstippen of via een app. Zo worden lege kamers niet onnodig verwarmd en kan je 15 tot 25% energie besparen.

Vlaamse verplichting om binnen zes jaar na verkoop of verhuur te voldoen aan minimale eisen voor onder meer dakisolatie, beglazing, verwarming en koeling én een minimaal energielabel. Voor EPC NR geldt label E. Voor EPC kNR in een niet-residentieel gebouw dat volledig wordt verkocht, geldt label C; voor andere kNR-eenheden label D. Deze verplichting staat los van de minimale labelplicht en is voor logies relevant bij overname of een nieuwe uitbating.

Energie uit bronnen die zichzelf aanvullen, zoals zon, wind, water, geothermie en biomassa. Dit in tegenstelling tot fossiele energie uit aardgas, stookolie of steenkool, die eindig is en CO₂-uitstoot veroorzaakt.

De combinatie van energiebronnen die je logies gebruikt: fossiele brandstoffen zoals aardgas en stookolie, grijze of groene elektriciteit en hernieuwbare energie op de site, zoals zonnepanelen en een warmtepomp. De verschuiving naar meer hernieuwbare energie staat hierbij centraal.

Toestel dat warmte uit de omgevingslucht, bodem of het grondwater haalt voor verwarming of warm water. Een warmtepomp is tot vier keer efficiënter dan een gas-cv-ketel en werkt het best in een goed geïsoleerd gebouw en op lage temperatuur.

Systeem dat met zonnecollectoren rechtstreeks warm water produceert. Een goed gedimensioneerde zonneboiler kan 50 tot 70% van de jaarlijkse warmwaterbehoefte van een klein logies dekken.

Samenwerkingsvorm waarbij meerdere logies, woningen of bedrijven samen hernieuwbare energie opwekken en delen. Energiegemeenschappen zijn sinds 2022 wettelijk geregeld in Vlaanderen.

Financiële vergoeding voor logiesuitbaters die laadpalen plaatsen via het RED-mechanisme (Renewable Energy Directive). De vergoeding bedraagt 50 tot 150 euro per laadpaal per jaar, afhankelijk van het gebruik.

De overstap van fossiele energie naar duurzame energiebronnen zoals wind, zon en water. Voor de toerismesector sluit dit aan bij de Glasgow Declaration: de CO₂-uitstoot halveren tegen 2030 en netto-nul bereiken tegen 2050.

De totale hoeveelheid broeikasgassen die je logies uitstoot, uitgedrukt in CO₂-equivalenten. Bij een logies gaat het vooral om uitstoot door verwarming, elektriciteit, water, afval en het transport van gasten.

Hotel Carbon Measurement Initiative: internationale standaard om de CO₂-voetafdruk van hotels te berekenen, beheerd door de World Sustainable Hospitality Alliance. De tool is gratis, geschikt voor kleine en grote logies en levert extra punten op bij de Hotel Stars Union-classificatie.

Internationaal klimaatengagement voor de toerismesector. Ondertekenaars engageren zich om hun CO₂-uitstoot tegen 2030 te halveren en tegen 2050 netto-nul te bereiken, met een meetbare rapportering over hun vooruitgang.

Gassen zoals CO₂, methaan, lachgas en gefluoreerde gassen die warmte in de atmosfeer vasthouden en zo bijdragen aan de opwarming van de aarde. Bij logies komen ze vooral vrij door fossiele brandstoffen en koelmiddelen.

Situatie waarin een product of dienst netto geen invloed heeft op het klimaat, doordat broeikasgassen niet worden uitgestoten of worden gecompenseerd. Gebruik deze claim alleen als je ze kunt aantonen, om greenwashing te vermijden.

Environmental, Social en Governance: de drie pijlers waarop bedrijven hun duurzaamheidsprestaties meten en rapporteren. Voor grote logies en hotelketens speelt ESG een steeds grotere rol in duurzaamheidsrapportering via onder meer CSRD en VSME.

Andere duurzaamheidsthema's

Ecologie gaat verder dan afval alleen. Ontdek ook de andere duurzaamheidsthema's waarmee je jouw logies stap voor stap milieuvriendelijker kan maken.

Deze pagina maakt deel uit van het programma Ecologische Duurzaamheid van Toerisme Vlaanderen. Het kadert binnen de Glasgow Declaration on Climate Action in Tourism en bouwt mee aan de duurzame ambities van de sector. Voor afval staat SDG 12: Verantwoorde consumptie en productie centraal.