Ecologische duurzaamheid: natuur & omgeving

De verscheidenheid aan levensvormen binnen een ecosysteem, zoals dieren, planten, schimmels en micro-organismen. Biodiversiteit neemt onder meer af door klimaatverandering, monoculturen en het gebruik van pesticiden.

Planten die van nature in een bepaalde streek voorkomen, zoals meidoorn, sleedoorn, vlier, wilde marjolein en hazelaar. Ze zijn aangepast aan het lokale klimaat en trekken insecten en vogels uit de omgeving aan.

Overmatige kunstmatige verlichting die het nachtelijke leven van onder meer vleermuizen, motten, vogels en andere insecten verstoort. Je kunt lichtvervuiling beperken met afgeschermde armaturen en verlichting die na 23 uur wordt gedimd.

Uitgangspunt van het Programma Ecologische Duurzaamheid van Toerisme Vlaanderen waarbij de natuur vooropstaat, ook bij keuzes rond infrastructuur en investeringen. Wanneer belangen botsen, krijgen het behoud en de versterking van natuurwaarden meer gewicht dan andere belangen.

Bouwen waarbij je al in het ontwerp en de uitvoering rekening houdt met natuur en biodiversiteit. Denk aan ingebouwde nestkasten, gierzwaluwstenen, insectenmuurtjes en groendaken.

Klein, dichtbeplant bos van ongeveer 200 m² met inheemse bomen en struiken, aangelegd volgens de Miyawaki-methode. Het groeit snel en zorgt voor veel biodiversiteit op een beperkte oppervlakte.

Een aanplant van verschillende lagen eetbare bomen, struiken en kruiden volgens de principes van permacultuur. Zo combineer je voedselproductie met een grote biodiversiteit.

Je aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering, zoals hitte, droogte en wateroverlast. Bij gebouwen en tuinen kan dat door te ontharden, te vergroenen en regenwater beter te beheren.

Verharding die regenwater doorlaat en in de bodem laat infiltreren, in plaats van het naar de riolering af te voeren. Voorbeelden zijn grasdallen, splittegels en waterdoorlatende klinkers.

Smalle plantenstrook van ongeveer 30 tot 50 cm breed tegen een gevel, op een plek waar eerder verharding lag. Een eenvoudige eerste stap naar ontharding die ook bijdraagt aan biodiversiteit en verkoeling.

Dak dat begroeid is met sedum, andere planten of zelfs bomen. Een groendak helpt het gebouw isoleren, vangt regenwater op en draagt bij aan biodiversiteit en verkoeling.

Buitenmuur die begroeid is met klimplanten of voorzien is van een modulair plantensysteem. Een groene gevel zorgt voor verkoeling, verfraait het gebouw en helpt fijnstof op te vangen.

Het verwijderen van verharding, zoals asfalt en beton, zodat regenwater opnieuw in de bodem kan dringen en planten ruimte krijgen om te groeien. Ontharding is een belangrijk aandachtspunt in het Vlaamse ruimtelijke beleid.

Lager gelegen groene strook of greppel die regenwater opvangt, tijdelijk vasthoudt en langzaam in de bodem laat infiltreren. Een wadi helpt wateroverlast te beperken en versterkt tegelijk de biodiversiteit.

Wetenschappelijk onderzoek waaraan burgers of gasten zelf bijdragen, bijvoorbeeld door vogels te tellen of insecten te monitoren. Zo verzamelen onderzoekers waardevolle gegevens en raken deelnemers meer betrokken bij de natuur.

Verbinding tussen natuurgebieden via bijvoorbeeld hagen, bermen, bomenrijen of waterlopen. Zo kunnen dieren zich makkelijker verplaatsen. De aanleg vraagt vaak samenwerking met buren of de gemeente.

Gratis Vlaamse tool die je woning en tuin een score van A tot F geeft voor wateropvang, biodiversiteit en CO₂-opslag. Je krijgt ook een concreet stappenplan om je terrein te verbeteren.

Vlaamse vereniging voor natuurbehoud die natuurgebieden beheert, natuureducatie aanbiedt en soorten inventariseert. Natuurpunt maakt natuur toegankelijk via wandelingen en rondleidingen en biedt ook praktische tips, bijvoorbeeld voor een vogelvriendelijke tuin.

Regionaal samenwerkingsverband in Vlaanderen dat werkt rond landschap, natuur, recreatie en erfgoed. Regionale Landschappen ondersteunen onder meer de aanplant van inheems groen en samenwerkingen met logiesuitbaters.

Recreatieve activiteiten in de natuur waarbij rust, stilte en een beperkte impact op de omgeving centraal staan. Denk bijvoorbeeld aan wandelen en fietsen.

Maatregelen die de oorzaken van klimaatverandering aanpakken door de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Een voorbeeld is overschakelen van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energie.

Toerisme dat schade aan natuur, water en landschap zoveel mogelijk voorkomt én actief bijdraagt aan hun herstel en versterking. Dat kan door een natuurpositieve aanpak bij het ontwerp, de uitvoering en het beheer van een project, maar ook via visitor payback of visitor giving. Het sluit aan bij het Nature First-principe.

Vorm van natuurpositief toerisme waarbij bezoekers financieel bijdragen aan natuur en landschap. Dat kan rechtstreeks of doordat een toeristische ondernemer een deel van de inkomsten afstaat, bijvoorbeeld voor boomplantacties of een natuurorganisatie.

Vorm van natuurpositief toerisme waarbij bezoekers zelf bijdragen met hun tijd, kennis of fysieke inzet. Denk aan natuurbeheer, burgerwetenschap of zwerfvuilacties. Visitor giving wordt ook vaak onder de noemer visitor payback geplaatst.

Officiële opleidingspartner van het Agentschap voor Natuur en Bos. Inverde versterkt de kennis en praktijkervaring van professionals en particulieren rond bos-, groen- en natuurbeheer, via opleidingen en de erkenning en certificering van verworven vaardigheden.

Vrijwilliger die gratis advies geeft over hoe je je tuin klimaatbestendiger kunt inrichten of aanpassen.