Werken als gids in Vlaanderen
Jouw contactpersoon
Hieronder vind je een kort overzicht van de mogelijke statuten die je als actieve gids kan aannemen:
Zelfstandige in hoofd- of bijberoep
De meeste gidsen die regelmatig en tegen betaling werken, nemen een statuut als zelfstandige aan. Dat kan zowel in hoofd- als in bijberoep. Belangrijke stappen die je moet zetten om zo'n statuut te bekomen, zijn:
- juridisch statuut kiezen,
- ondernemingsnummer aanvragen,
- btw-identificatie aanvragen,
- zichtrekening openen.
Afhankelijk van jouw situatie kunnen bepaalde regels wel of niet gelden. Het loont dus echt om je vooraf goed te informeren bij een ondernemingsloket of andere bevoegde instanties zoals Agentschap Innoveren en Ondernemen of Unizo.
Vrijwilliger
Wil je je passie voor je stad of streek onbaatzuchtig delen met bezoekers en toeristen? Dan kan je als vrijwilliger voor bepaalde organisaties zonder winstoogmerk aan de slag. Je wordt dan niet betaald voor je gidsprestatie, maar kan wel een kostenvergoeding ontvangen. Op de forfaitaire kostenvergoeding zijn vrijgestelde maximabedragen van toepassing. Als je op dag- en/of jaarbasis meer vergoed wordt, dan handel je niet meer onder het statuut van vrijwilliger.
Gidsen via uitzendarbeid
Uitzendarbeid is een vorm van wettelijk toegelaten tijdelijke arbeid. Er zijn 3 betrokken partijen: het uitzendkantoor neemt een uitzendkracht in dienst en stelt deze ter beschikking van een klant-gebruiker (bijvoorbeeld een museum). Dat wil zeggen dat er tussen uitzendkantoor en uitzendkracht een arbeidsovereenkomst wordt afgesloten en tussen gebruiker en uitzendkantoor een samenwerkingsovereenkomst. Tussen uitzendkracht en gebruiker wordt geen contract afgesloten, maar het is wel de gebruiker die de uitzendkracht instructies geeft.
Niet alle organisaties met een gidsenwerking hebben een overeenkomst met een uitzendkantoor. Jezelf op voorhand goed informeren is de boodschap!
Occasioneel gidsen
Als je gidsactiviteit zo beperkt is dat deze als occasioneel kan worden beschouwd, hoef je geen apart statuut aan te nemen. Je kan dan deze inkomsten gewoon ingeven in je personenbelasting als occasionele prestaties. Criteria die de fiscus gebruikt om te bepalen of prestaties al dan niet occasioneel zijn, zijn o.a.:
- aantal prestaties;
- frequentie van de prestaties;
- onderlinge verbondenheid tussen de prestaties;
- aard en opeenvolging van de prestaties;
- verband van de prestaties met de hoofdactiviteit.
Het is dus niet zo dat wanneer je inkomsten als gids onder een bepaald bedrag per jaar liggen, je sowieso occasionele prestaties levert.
Werknemer of ambtenaar
Een kleine minderheid van de gidsen in Vlaanderen kan bij een organisatie met een gidsenwerking aan de slag als werknemer of ambtenaar. Voor werknemers kan dat aan de hand van verschillende soorten arbeidsovereenkomsten (vast dienstverband, tijdelijk, interim,…). Voor deze gidsen zijn de regels van het Belgisch arbeidsrecht van toepassing.
Naar de website van de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg
Leidraad voor het statuut van gids
De regelgeving in Vlaanderen en België maakt het vaak onduidelijk hoe je je activiteiten als gids het beste sociaal en fiscaal kan regelen. De keuze voor een bepaald statuut heeft te maken met de persoonlijke situatie van de gids, maar is ook afhankelijk van de organisatie waarvoor je werkt: niet alle organisaties werken met alle statuten. Ook de tarieven worden dikwijls door de organisatie vastgelegd. In andere gevallen kan je erover onderhandelen of is de gids vrij in zijn of haar keuze.
Deze leidraad geeft een overzicht van de manieren waarop je je als gids in orde kan stellen met de regels en wat daar dan allemaal bij komt kijken.